خسته شدم.... دیگه به اینجام رسیده.... من اگه لب دریا هم بروم دریا خشک می شود....

      کمی صبر کنید. قبلا از اینکه قید خواندن این مطلب را بزنید، به من فرصت بدهید. می خواهم راجع به صبر با شما صحبت کنم. دوستی داشتم که صدابردار کارهای شهید مرتضی آوینی بود. روزی به مناسبتی در جایی همدیگر را دیدیم. از او خواستم در مورد شیوه مستند نویسی مرتضی آوینی برایم صحبت کند. حرفهایی زد که حتما باید در فرصت دیگری برای شما بازگو کنم. اما آخر صحبتهایش ناخودآگاه رسید به یک خاطره جالب از آوینی:

      می گفت: یکی از شب هایی که برای تصویر برداری سر لوکیشن مناطق عملیاتی رفته بودیم، فرصتی پیش آمد که با همدیگر خلوت کنیم. آخر شب بود و ما دو نفری برای وضو گرفتن کنار تانکر آب نشسته بودیم. حین وضو گرفتن بی مقدمه به من گفت:« فلانی اگر امشب یک دفعه به صد هزار تومان پول نیاز پیدا کنی چه کار می کنی؟....» کمی طول کشید تا برای این سوال بی مقدمه، جواب پیدا کنم. اول تصور کردم که شاید به پول نیاز دارد. ولی از چهره اش فهمیدم سوالش بوی نیاز نمی دهد. من هم بدون کنجکاوی بیشتر گفتم:« مثل بقیه اول توی خانه دنبالش می گردم. اگر نبود به چند نفر از دوستان یا همکاران زنگ می زنم. بالاخره به هر دری می زنم که پول را جور کنم....»

      صحبت من تمام شده بود اما مرتضی هیچ عکس العملی از خودش نشان نمی داد. از سکوتش کمی کلافه شدم. او داشت مسح پا را می کشید که دیگر صبرم تمام شد. پرسیدم: « شما چی آقا مرتضی؟... اگر این موقع شب به صد هزار تومان نیاز پیدا کنی چکار می کنی؟...» مرتضی مکثی کرد و گفت: «اگر به پول نیاز پیدا کنم، می روم وضو می گیرم. بعد هم دو رکعت نماز می خوانم....»

      بیچاره دوست من... می گفت سرش داغ شده بود و از خجالت روی ادامه صحبت را نداشت. اما من چیز دیگری را از این خاطره متوجه می شوم. در جایی خواندم که حضرت علی (ع) هنگامی که با مشکلی روبرو می شد. به نماز بر می خاست و پس از نماز به دنبال حل مشکل می رفت و در راه آیه ای را تلاوت می فرمود به این مضمون: « ای کسانیکه ایمان آورده اید، از صبر و نماز کمک بگیرید.»

      بعد ها آیه را پیدا کردم. سوره بقره آیه 153. دو مطلب برای من جالب بود. در مواجهه با مشکلات و مرارتهای زندگی دو نیرو وجو دارد که به کمک انسان با ذکاوت می آید. یکی اتکاء به خداوند که نماز مظهر آن است و یکی اتکاء به خود که به عنوان صبر از آن یاد شده است. مهم تر اینکه در آخر هم فارغ از هر نتیجه ای، خدا با صابرین خواهد بود.

      به عکس آنچه برخی تصور می کنند، صبر هرگز به معنی تحمل بد بختی ها و تن دادن به ذلت و تسلیم در برابر عوامل شکست نیست. بلکه دانشمندان علم اخلاق برای صبر سه شاخه ذکر کرده اند:

اول: صبر بر اطاعت: یعنی مقاومت در برابر مشکلاتی که در راه اطاعت خدا وجود دارد.

دوم: صبر بر مصیبت: یعنی پایداری در برابر حوادث ناگوار و عدم خودباختگی و شکست روحی و ترک جزع و فزع.

سوم: صبر بر معصیت: که روایات آن را عالی ترین نوع صبر دانسته اند. یعنی ایستادگی در برابر شهوات سرکش و طغیانگر و چشم پوشی از لذت گناه، به هنگام فراهم آمدن وسایل عصیان.